Hof op Zand

Wormenbak

Keukenresten omzetten in de rijkste compost die er is

Wormenbak

Wormen zijn de beste composteermachine die bestaat — en ze passen gewoon in je garage of schuur.

Een wormenbak — ook wel wormenbac of vermicomposteerder genoemd — is een systeem waarbij Eisenia fetida (compostworm) keukenresten omzet in wormencompost, ook wel wormenmest of vermicompost genoemd. Dit eindproduct is aanzienlijk rijker aan voedingsstoffen en nuttige micro-organismen dan gewone compost.

Wormencompost bevat hogere concentraties beschikbare stikstof, fosfor, kalium en sporenelementen. Maar belangrijker nog: het bevat een enorme diversiteit aan levende micro-organismen die de bodem direct activeren. Een handvol wormencompost bij het planten doet meer dan een flinke schep gewone compost.

  • Rijker eindproduct, meer beschikbare voeding
  • Werkt ook bij kleine ruimtes (zelfs binnen)
  • Geen geur als goed onderhouden
  • Verwerkt keukenresten snel (4–6 weken)
  • Produceert ook vloeibare wormenmest

Een wormenbak opzetten

Je kunt een wormenbak kopen of zelf maken van twee stapelbare bakken. De bovenste bak heeft gaatjes in de bodem — daarin leven de wormen en gaat het voer. De onderste bak vangt het wormenvocht op (wormensap of wormenmest-thee).

Beginlaag: leg een laag vochtig karton of kokosvezel op de bodem van de bovenste bak. Voeg je startpopulatie compostworm toe — minstens 200–500 gram. Sluit af met een vochtige laag versnipperd karton of kokosdeklaag.

Bewaar de bak op een plek tussen 10 en 25°C. Compostworm gedijt niet bij hitte boven 30°C of vorst. Een garage, kelder of schuur is ideaal.

Wel en niet

Wel
Groente- en fruitresten Koffieprut (met filter) Theezakjes (papier) Eierschalen (fijngemalen) Karton en papier
Niet
Vlees en vis Zuivel Citrusschillen (te zuur) Ui en knoflook (teveel) Gekookt eten met zout

Wormencompost oogsten en gebruiken

Na 6–12 weken is de onderste laag van de bak omgezet in donkere, kruimelige wormencompost. Je herkent het aan de zachte, aardachtige geur en het fijne, homogene uiterlijk. Oogst door de bak voorzichtig te legen en de wormen — die altijd naar boven gaan waar het voer is — opnieuw toe te voegen aan de bak.

Gebruik wormencompost spaarzaam maar gericht: een schepje bij het planten, gemengd door zaaigrond, of als toplaag bij kwetsbare planten. Het is zo geconcentreerd dat overdosering (hoewel niet gevaarlijk) zonde is.

Het wormenvocht dat in de onderste bak verzamelt, verdun je 1 op 10 met water en gebruik je als vloeibare plantenvoeding. Geef het direct aan de grond, niet over de bladeren.

Onderhoud en probleemoplossing

Te nat
Voeg meer droog karton of kokosdeklaag toe. De bak mag vochtig zijn maar niet doorweekt.
Nare geur
Voer te snel aangeboden of te nat. Minder voer geven, meer droog materiaal toevoegen.
Fruitvliegjes
Begraaf voer dieper in de bak. Dek af met karton. Deksel altijd gesloten houden.
Te warm/koud
Verplaats de bak. Wormen stoppen met eten buiten 10–25°C maar overleven vorst niet.

Wormenbak in het kort

Een wormenbak is de slimste manier om keukenresten om te zetten in de rijkste meststof voor de moestuin.

  • Gebruik Eisenia fetida — de compostworm, niet de regenworm
  • Bewaar tussen 10–25°C, niet in volle zon of bij vorst
  • Geef gevarieerd voer en houd de vochtigheidsbalans in orde
  • Oogst wormencompost na 6–12 weken en gebruik spaarzaam
  • Verdun wormenvocht 1:10 als vloeibare plantenvoeding