Hof op Zand

Mengteelt

Planten die samen sterker zijn dan alleen

Mengteelt

In de natuur groeit niets alleen. Mengteelt brengt die principe naar de moestuin: verschillende gewassen naast elkaar, elk met zijn eigen rol.

Mengteelt is meer dan alleen het naast elkaar planten van gewassen. Het gaat over gewassen die elkaar actief helpen: via geur die plagen afschrikt, via wortels die stoffen uitscheiden ten gunste van buren, via bladvormen die ruimte en licht optimaal verdelen.

De meest bekende voorbeelden zijn de "Three Sisters" (mais, boon, pompoen), tomaat met basilicum, en wortel met ui. Maar mengteelt gaat veel verder — en met de juiste combinaties kun je plaagdruk verlagen, de opbrengst per m² verhogen en de bodem gezonder houden.

  • Geur van buurplant verward of schrikt plagen af
  • Hogere plantdichtheid onderdruk onkruid
  • Nuttige insecten aangetrokken door bloeiende buren
  • Verschillende worteldiepton benutten meer bodemlagen
  • Korte en hoge gewassen benutten licht efficiënter

Goede combinaties

Tomaat + basilicum
Basilicum zou bladluizen van tomaat weren. Zeker gunstig: basilicum profiteert van de warmte, tomaat geeft schaduw in de hitte. Klassieke combinatie die ook in de keuken werkt.
Wortel + prei
Prei schrikt de wortelvlieg af met zijn sterke geur. Wortels schrikken op hun beurt de preimot af. Een bewezen combinatie in de mengteelt.
Kool + dille
Bloeiende dille trekt sluipwespen aan die eieren leggen in rupsen en bladluizen op kool. Laat dille bloeien naast koolgewassen voor maximaal effect.
Sla onder tomaat
Sla is laagblijvend en groeit graag in de schaduw van hoge tomatenstengels. Benut de grond onder tomaten die anders leeg staat. Sla is er vroeg uit, tomaat groeit daarna verder.
Mais + boon + pompoen
De Three Sisters: mais geeft de boon houvast, boon fixeert stikstof, pompoen beschermt de grond met grote bladeren. Aanvullende wortels en voedingsstoffen.
Nasturtium als lokgewas
Nasturtium trekt bladluizen aan — weg van de kolen en tomaten. Verwijder aangetaste nasturtiums samen met de bladluizen, of laat luizenetende lieveheersbeestjes hun werk doen.

Slechte combinaties — vermijden

Ui + boon/erwt
Ui remt de groei van vlinderbloemigen. Houd ze uit elkaars buurt.
Venkel + bijna alles
Venkel scheidt wortelexudaten uit die de groei van buren remmen. Groeit het beste alleen of ver van de moestuin.
Kool + tomaat
Beide concurreren sterk en hebben vergelijkbare plagen. Houd ze gescheiden in het rotatieplan.
Aardappel + tomaat
Beide zijn Solanaceae en delen Phytophthora. Nooit naast of na elkaar planten.

Mengteelt in het kort

Plant niet in rijen maar in gemeenschappen. Wortel en prei, tomaat en basilicum, kool en dille — de beste buren in de moestuin.

  • Mengteelt vermindert plaagdruk, verbetert lichtbenutting en verdringt onkruid
  • Tomaat + basilicum en wortel + prei zijn de meest bewezen combinaties
  • Venkel is een slechte buur voor bijna alle gewassen — plant het apart
  • Lokgewassen zoals nasturtium trekken bladluizen weg van je hoofdgewassen
  • Bloeiende kruiden (dille, peterselie) trekken nuttige sluipwespen aan