Hof op Zand

Seizoensovergang

Afsluiten en opnieuw beginnen

Seizoensovergang in de kas

Wat in de kas begint, eindigt ook in de kas. Een goede afsluiting van het seizoen is de beste investering voor het volgende jaar.

Na het tomatenseizoen, als de laatste vruchten geoogst zijn en de planten beginnen te verrotten, is het verleidelijk om alles te laten staan tot het voorjaar. Maar die verwaarloosde periode is de perfecte broedplaats voor schimmels, plagen en ziekteverwekkers die overwinteren in plantresten, grond en het kasmateriaal zelf.

Een dag werk in het najaar betekent een gezonde start in het voorjaar — met minder problemen, betere grond en een kas die klaar staat zodra het weer het toelaat.

  • Gewassen, palen en touwen verwijderen
  • Ramen en ruiten reinigen
  • Grond inspecteren en vernieuwen
  • Constructie en deurafdichting controleren
  • Winterteelt of groenbemester inzaaien

Stap 1 — Kas leeghalen en reinigen

Verwijder alle gewasresten — inclusief wortels — grondig. Zieke plantenresten horen niet in de compost maar bij het GFT of in de vuilnisbak. Schimmelsporen en virusdeeltjes overleven compostering als de temperatuur niet hoog genoeg oploopt.

Was de ramen en ruiten van buiten en van binnen. Groenalg op het glas vermindert de lichtdoorlatendheid significant — gebruik een borstelborstel en water met een beetje zeep. Aluminium constructies kun je wassen met een zachte spons. Houtwerk schuur je licht en behandel je met lijnolie of kasafwerkingsmiddel.

Reinig ook de plantenbakken, potten en gereedschappen in de kas met een verdunde natriumbicarbonaat-oplossing of een biologisch kasreinigingsmiddel. Dit verwijdert schimmelsporen en eieren van insectenplagen.

Stap 2 — Grond vernieuwen

Kasgrond vermoeit snel bij herhaalde teelt van dezelfde gewassen. Na 2–3 jaar tomatteelt is een grondwisseling sterk aanbevolen. Voer de bovenste 20–30 cm af en vervang door verse compostrijke tuingrond of een mengsel van compost, potgrond en perliet.

Wil je de grond niet verwijderen, dan kan thermische grondbehandeling helpen: dek de grond af met een zwarte folie aan het einde van de zomer. De hitte die opbouwt (60–70°C op oppervlak) doodt schadelijke schimmels zoals Fusarium en Verticillium, evenals nematoden en zaad van onkruiden.

Voeg in het najaar altijd een laag rijpe compost toe als topdressing, ongeacht of je de grond vervangt. De wormen en micro-organismen die in de winter actief blijven, werken dit in.

Stap 3 — Winterteelt of rust

Na het schoonmaken kun je de kas direct opnieuw benutten voor een winterteelt van koude-tolerante gewassen: veldsla, spinazie, winterpostelein, radijs, winterbieslook en bepaalde soorten sla overleven lichte vorst goed in een ongediepte kas.

Alternatiefkunnen groenbemesters (winterrogge, klaver) de bodem beschermen en verbeteren gedurende de winter. Deze werk je begin februari onder voor de eerste zaailingen van het nieuwe seizoen.

Voorbereiding op het nieuwe seizoen

Begin januari kun je de eerste zaden op een verwarmde plank of in een propagator voorzaaien: tomaat en paprika hebben 8–10 weken nodig van zaai tot plantklaar. Februari voor aubergine, maart voor komkommer. Houdt het planningsschema bij zodat je niet te vroeg of te laat begint.

Controleer ook de kasverwarmingsinstallatie of broeiramen voor het nieuwe seizoen. Test luchtramen en automatische luchtopeners op functionaliteit. Een kapot luchtraam in mei kan leiden tot hitteschade die de hele teelt ruïneert.

Seizoensovergang in het kort

Eén dag werk in het najaar — schoonmaken, grond vernieuwen, winterteelt inzaaien — betaalt zich terug gedurende het hele volgende seizoen.

  • Verwijder alle gewasresten grondig — zieke resten horen niet in de compost
  • Was ramen binnen en buiten voor maximale lichtdoorlatendheid
  • Vernieuw kasgrond elke 2–3 jaar, of behandel thermisch met zwart folie
  • Zaai wintergroenten of groenbemester direct na het leeghalen
  • Start tomaat en paprika voor in januari (8–10 weken voor buitenplanten)