Hof op Zand

Zaaikalender

Wanneer je welke groente zaait

Zaaikalender voor groenten

Een zaaikalender geeft ritme aan het seizoen. Zo zie je sneller wat je nu kunt voorzaaien, direct kunt zaaien of beter nog even uitstelt.

Deze kalender is bedoeld voor een gemiddelde Nederlandse moestuin in de volle grond, met een beetje ruimte om onder glas of binnen voor te zaaien. Het blijft dus een praktische richtlijn en geen star schema. Een koud voorjaar of juist een zachte winter verschuift het moment soms een paar weken.

Ik gebruik de kalender vooral om niet te laat te zijn met de grote overgangen: het vroege voorjaar, de overstap naar warmteminnende gewassen en de tweede helft van het seizoen waarin herfst- en winterteelten alweer beginnen.

Legenda

  • Voorzaaien binnenWarm en licht opkweken voordat de plant naar buiten gaat.
  • Onder glasZaaien in kas, tunnel of koude bak voor een voorsprong.
  • Direct zaaienRechtstreeks op de plek waar het gewas verder groeit.
  • UitplantenVan tray of potje door naar bed of kas.

Wat je wanneer op gang brengt

Gebruik dit als startpunt en schuif met het weer en je eigen grondsoort mee.

Januari

Prei en vroege paprika kunnen al warm worden voorgezaaid. Verder is dit vooral een maand van plannen en zaad controleren.

Februari

Start met paprika, prei en de eerste sla of bloemkool onder glas. Buiten kan soms al spinazie, radijs of een vroege erwt als de grond niet te nat is.

Maart

Tomaat, sla, koolsoorten en biet komen op gang. Direct zaaien van wortel, radijs, spinazie en erwten wordt nu interessant.

April

Een drukke zaaimaand: courgette, pompoen, komkommer en veel koolsoorten kunnen worden voorgezaaid. Buiten volgen biet, sla, wortel en radijs elkaar snel op.

Mei

Na de kouderisico’s mogen warmteminnaars naar buiten. Bonen, courgette, pompoen en komkommer kunnen nu ook direct of na voorzaai de grond in.

Juni

Nog steeds geschikt voor bonen, biet en herhaalzaai van sla. Denk ook al aan herfstteelten zoals boerenkool of late koolsoorten.

Juli

De nadruk verschuift naar opvolgteelt: biet, bonen, en de eerste zaai voor najaarsspinazie of late sla.

Augustus

Een goede maand voor spinazie, radijs en herfst- of winterteelten. Zaai nu alleen nog gewassen die snel zijn of juist voor de kou bedoeld zijn.

September

Laatste ronde voor spinazie, radijs en sommige slasoorten. Daarna gaat de kalender vooral over beschermen, oogsten en vooruitdenken.

Praktische zaaikalender

Onderstaande kalender helpt om per groente snel de grote momenten te zien. Vooral handig als je met opvolgteelten werkt en niet alles tegelijk wilt zaaien.

Groente Voorzaaien binnen Onder glas Direct zaaien Uitplanten Eerste oogst
Paprika
feb - mrt apr - mei - mei - jun jul - okt
Tomaat
mrt - apr apr - mei - mei - jun jul - okt
Komkommer
apr - mei apr - jun mei - jun mei - jun jul - sep
Courgette
apr - mei apr - mei mei - jun mei - jun jul - okt
Pompoen
apr - mei apr - mei mei - jun mei - jun sep - okt
Sla
feb - apr mrt - sep mrt - aug apr - sep mei - okt
Spinazie
- feb - mrt feb - apr / aug - sep - apr - mei / sep - okt
Wortel
- - mrt - jul - jun - nov
Radijs
- feb - mrt mrt - sep - apr - okt
Biet
apr - mei apr - mei apr - jul mei - jun jul - nov
Boerenkool
apr - mei apr - mei apr - jun mei - jul okt - mrt
Bloemkool
feb - mei mrt - mei apr - mei apr - jul jun - okt
Witte kool
mrt - apr mrt - mei apr - mei mei - jul aug - nov
Prei
jan - mrt feb - mrt mrt - apr apr - jun aug - feb
Peulen en doperwten
feb - mrt feb - apr feb - mei mrt - apr jun - jul
Stamslabonen
apr - mei apr - mei mei - jul mei - jun jul - sep

Handige denklijnen

  • Zaai liever om de paar weken een beetje dan alles in een keer.
  • Warmteminnaars zoals tomaat, paprika en komkommer hebben echt baat bij voorzaaien.
  • Snelle gewassen zoals radijs, sla en spinazie zijn ideaal voor opvolgteelt.
  • De tweede helft van de zomer is al het begin van herfst- en winterteelten.

Belangrijke nuance

Een kalender werkt het best samen met observeren. Koude grond, natte bedden of een onverwarmde kas vragen soms om geduld. Andersom kan een zachte lente juist ruimte geven om iets eerder te beginnen.

Zie deze kalender daarom als seizoenstaal: hij helpt je om op tijd in beweging te komen, maar je uiteindelijke moment bepaal je buiten in de tuin.

Een zaaikalender geeft vooral rust in de volgorde van het seizoen

Wie de grote zaai- en plantmomenten kent, kan beter spreiden, opvolgen en opnieuw beginnen zonder haastwerk.

  • Gebruik voorzaai vooral voor warmte- of tijdgevoelige gewassen zoals paprika, tomaat en koolsoorten.
  • Werk met herhaalzaai voor sla, radijs en spinazie om langer te kunnen oogsten.
  • Plan ook in de zomer nog vooruit: veel herfst- en wintergroenten starten eerder dan je denkt.