Een fruitboom plant je eenmalig maar pluk je er tientallen jaren van. De keuzes die je nu maakt — onderstam, locatie, afstand — bepalen de rest.
Het grootste misverstand bij fruitbomen is dat ze groot worden als je ze niet snoeit. Dat klopt, maar hoe groot ze worden hangt ook sterk af van de onderstam waarop ze geënt zijn. Een zwakke onderstam geeft een kleine boom die vroeg vruchten draagt. Een sterke onderstam geeft een grote boom die later draagt maar ook langer leeft.
Kies de onderstam op basis van je ruimte en geduld. Een kleine tuin vraagt om zwakke onderstammen met regelmatige snoei. Een grote tuin of boomgaard kan een halfstam of hoogstam aan — minder werk maar meer ruimte.
| Onderstam | Grootte | Eerste oogst |
|---|---|---|
| M9 | Klein (2–3m) | 2–3 jaar |
| M26 | Klein-middel | 3–4 jaar |
| MM106 | Middel (4–5m) | 4–5 jaar |
| MM111 | Groot (5–7m) | 6–8 jaar |
| Zaailing | Zeer groot | 8–12 jaar |
De beste planttijd voor bloot-gewortel fruitbomen is van november tot en met maart, als de boom in rust is. Containerplanten kun je het hele jaar planten, maar vermijd de zomermaanden als het lang droog en warm is.
Graaf een ruime plantput — minstens twee keer zo breed als de wortelkluit maar niet dieper dan de wortelkluit hoog is. De enting (de knik in de stam) moet boven de grond blijven. Verlaag je de enting, dan vormt de bovenkant zijn eigen wortels en verlies je het voordeel van de onderstam.
Voeg geen mest toe in de plantput — dit verbrandt jonge wortels. Leg compost rondom de boom als mulch in een ring van 50–100 cm, maar laat de stamvoet vrij.
| Spil (M9) | 1,5 × 3 m |
| Halfstam | 4 × 4 m |
| Hoogstam | 6 × 8 m |
| Peer (quince C) | 3 × 4 m |
| Pruim | 4 × 4 m |
| Kers | 5 × 6 m |
Direct na het planten snoei je de boom terug om het evenwicht tussen wortel en kroon te herstellen. Bij het rooien verliest een boom een deel van zijn wortels. Door de kroon terug te snoeien verminder je de verdamping en laat je de boom sneller aanslaan.
Knip alle zijtakken terug tot 2–3 knoppen. Knip de hoofdtak (leider) op de gewenste hoogte. Bij een spilvorm houd je een rechte centrale leider; bij een open kom knip je de leider weg zodat de kroon uitwaaiert.
Eerste jaar na het planten: niet oogsten. Laat de boom al zijn energie steken in het opbouwen van een sterk wortelstelsel. Verwijder ook eventuele bloesems in het eerste jaar.
Kies de onderstam op je ruimte, plant met de enting boven de grond en snoei direct terug. De rest volgt vanzelf.
Na het planten is bestuiving de volgende stap voor een goede oogst.
Lees over bestuiving